باشند و اين كار كم‌كم عاقبت وخيمى براى دولت داشت ، ناچار امپراطور حاليهء روس نيكلاى دوم برحسب خواهش رعايا قبول كرد كه دولت مشروطه باشد و وكلاى ملت در امور دولت مداخله نمايند . لكن هنوز به طور دلخواه رعيت نشده . اين اتفاق در عشر سوم جمادى الاخرى 1323 روى داد . طهران ميرزا حسين خان مؤتمن الملك « 1 » پسر مشير الدوله وزير امور خارجه « 2 » به حكم پدرش آنچه عهدنامه جديد و قديم كه دولت ايران با خارجه بسته است از كتابخانه دولتى و دفتر وزارت خارجه جمع كرده ، يك طرفش خط فرانسه و يك خط فارسى است در اين اوقات به طبع رسيده ، تا حال بالغ به سى و شش رسيده است . تا اتمامش چهل عدد خواهد شد . جناب مشير الدوله در اين كار مبتكر است . ايران در ماه جمادى الاخرى 1323 ، ضرابخانهء دولتى دو هزارى سفيد معمولى را كه يك طرفش اسم پادشاه و طرف ديگرش شير و خورشيد بود ، تغيير داده . يك طرفش [ را ] صورت مظفر الدين شاه قرار داد . زرند دو ، سه ماه قبل ، نزديك كاروانسراى معروف به سنگى ، نزديك زرند ، دزد يك نفر را كشته ، پوست صورتش را كنده بود ، بعد مسافر [ ان ] ديگر آمده او را دفن كردند . بعد از چندى ورثهء مقتول به حكومت عارض شده ، در تجسس برآمدند مسافرينى كه ندانسته در حوالى قبر مقتول منزل كرد [ ه بودند ] ، آنها را گرفتند كه شما او را كشته‌ايد و مالشان را چاپيدند .

--> ( 1 ) . ميرزا حسين خان مؤتمن الملك پيرنيا پسر سوم ميرزا نصر الله خان مشير الدوله نائينى . اين‌كه در متن معتمد الملك نوشته شده ظاهرا اشتباه و سهو القلم است . ( 2 ) . ميرزا نصر الله خان نائينى .